“Door een boek van een kwartje ben ik verslaafd geraakt”

Foto: Berto Merx

ULRUM – Een bakstenen optrekje, in de siertuin in klassiek Franse stijl. Het lijkt wel een tuinschuurtje maar in werkelijkheid is het een observatorium, een sterrenkijkinstallatie. Aan de Elensterweg in Ulrum.

Wat kunnen dingen raar samenvallen. Aries van Calcar is door zijn ouders vernoemd naar het sterrenbeeld Ram, of Aries zoals de oude Griek Ptolemeus, ontdekker ervan, hem noemde. Toen hij 8 jaar was kreeg hij van zijn moeder een encyclopedie  over de sterrenwereld: “Dat ding kostte een kwartje. Ik heb het in 2 dagen uitgelezen en ben toen verslaafd geraakt aan de sterren,” zegt hij met de ironie van de oude jeugdherinnering

De Sterrenwacht Ulrum heeft geen koepel, maar gewoon een plat dak. Aries maakt wat hendels los en trekt stevig aan een touw. Het dak schuift horizontaal van de muren af. De vloer is in hoogte verstelbaar. Het is wel koud hoor, zo zonder dak. “Ja,” zegt de voormalige kapitein op de grote vaart, “Je moet je er wel op kleden. Ik heb dit huisje 14 jaar geleden helemaal zelf gebouwd. Het nadeel van een koepel is dat je alleen door de spleet er in naar buiten kunt kijken. Met de beweegbare vloer en het open dak kan ik snel en gemakkelijk met de telescoop alle kanten op.”

Stevig aan het touw trekken…….
….en het dak schuift naar voren.

Wat is nou de kick van in het donker het hemelse gewelf af te speuren? “Er is zo veel te zien. Gaswolken, sterrenregens, bolvormige sterrengroepen, sterrenstelsels van 400 miljard sterren. Ik zag een keer een satelliet overvliegen op 320 kilometer afstand. Een ding zo groot als een schoenendoos. Dan ga je nazoeken wat dat geweest is en dan kom je er achter dat het van de universiteit van Tokio is.” Dat is de kick, wat onbekends zien en dan er achter komen wat het is.

Aries van Calcar is voorzitter van de Groningse vereniging van amateur-astronomen. De club telt zo’n honderd leden: “Even verderop woont er ook een. Een leuke club van super fanatiekelingen tot gewoon gezellige astronomen.” Wat kost dat nou, zo’n liefhebberij? Aries: “Wat hier staat kost ongeveer 7.000 euro aan materiaal. Maar je hebt ook jeugdtelescopen voor 200 euro. Die kun je als sterrenkijker gebruiken en ook als vogelkijker. En die zijn beschadigings-proof, die kunnen wel tegen een stootje.” Ik reik, voorzichtig, bescheiden, naar de onderkant van de telescoop, naar de moeren waar hij mee vast zit: “Niet doen, afblijven,” voegt hij me indringend doch vriendelijk toe. Ik zou met m’n vingers bijna aan een kwetsbaar onderdeel hebben gezeten.

Op 23, 24 en 25 februari zijn de Landelijke Sterrenkijkdagen. Observatorium Ulrum is dan voor iedereen geopend van 19.30 uur tot 23.00 uur. “Als het een heldere nacht is, verwacht ik zo’n 300 bezoekers. Dan staan ze in de rij tot aan het begin van de tuin. Koffie, koek en thee staan gereed.”

Aries van Calcar controleert de instellingen.

Wat zou een mooie observatie zijn, die avond? “Met deze kijker kun je een sterrenbol zien die op 12 miljoen lichtjaren verwijderd is.” Even proberen voor te stellen. Als iemand daar een lamp zou aandoen, zou het 12 miljoen jaar met de snelheid van het licht duren voordat we dat aan de Elensterweg in Ulrum zouden opmerken.

Er is nog een belangrijke vraag: Heeft de sterrenwachter de laatste tijd nog wat gezien aan UFO’s of andere mysterieuze dingen? ‘Ha, Ha….. Nee hoor. Ik heb wel eens lang geleden op de Middellandse-Zee een lichtend ding gezien dat ineens uit elkaar spatte. Geen idee wat het was. Wat zouden UFO’s in Ulrum ook  te zoeken hebben?”

Tekst en foto’s: Berto Merx

Reacties