Hoe het reilt en zeilt aan boord van de ZK18

Zoutkamper garnalenvisser Johan Rispens vertelt over het leven en werken aan boord. Visserijmuseum Zoutkamp organiseerde 24 juli twee rondleidingen aan boord van de ZK18, die aan de kade voor het visserijmuseum was afgemeerd. Rispens pleit voor een positieve uitstraling van het vak. ‘Er is al zo veel negatiefs geschreven over de garnalenvisserij. Het wordt tijd voor een andere benadering. Zo’n rondleiding is een manier om de mensen te laten zien wat er allemaal bij komt kijken, letterlijk. Hoe komen de garnalen in de winkels en wat gaat daar aan vooraf.’

Binnen alle regelgeving je eigen weg vinden

Vertellen kan hij, visser Rispens. Op een ongedwongen duidelijke manier werd uitgelegd hoe het leven van een garnalenvisser er uitziet, en vooral ook hoe het de Hollandse garnaal vergaat voordat die bij de consument terecht komt. Heel even werd er gesproken over de regelgeving binnen de garnalenvisserij. Want, hoe dan ook, bureaucratie is er ook in de visserij. Toch wil Rispens daar niet de nadruk op leggen. ‘Binnen alle regelgeving moet je proberen je weg te vinden. Ga met elkaar om tafel zitten en probeer er met verschillende groeperingen uit te komen. Daar bereik je veel meer mee.’

Modernere technieken aan boord

Het heden en het verleden liggen, tijdens de rondleiding, zij aan zij. Naast het schip, de ZK18, van Rispens ligt de Albatros, het museumschip van Visserijmuseum Zoutkamp. Een beter beeld kan je niet hebben. De techniek is in de afgelopen tientallen jaren flink vooruit gegaan. ‘Vroeger moest je alles nog met de hand uitzoeken en losschudden.’ Het werk was in die tijd een stuk arbeidsintensiever. Tegenwoordig wordt er gebruik gemaakt van een zeef aan boord, die alle krabbetjes en dergelijke er uit haalt . Ook de kookketel is gemoderniseerd. ‘Het blijft een ambacht natuurlijk, maar het meest vermoeiende is het aantal uren dat je als visser maakt. Je vaart 24 uur door en dat breekt op den duur op.’

Duurzame manier

De Hollandse garnaal wordt op een duurzame manier gevangen. Dat wordt met relatief licht tuig gedaan, de snelheid van de kotter is gering en er wordt geprobeerd zoveel mogelijk bijvangst te voorkomen. De meeste bijvangst als te kleine garnalen, krabbetjes en vis ontsnappen. Er wordt in het land veel werk verzet om tot betere technieken te komen die bijvangst nog effectiever scheidt van de te vangen garnalen en ze onder water te laten ontsnappen. Rispens laat zien wat voor bijvangst er allemaal is. Van rode poon, tot spiering, schol, aal. Alles gaat zo veel mogelijk onderwater weer terug de zee in.

De bijvangst

De afslag

Als de garnalen eenmaal aan boord zijn, krijgen ze een wasbeurt, worden ze gekookt en vervolgens gekoeld. De vissers komen daarna met hun kotter en de vangst aan bij de afslag, waar de garnalen worden gekeurd, gezeefd en gewogen. Vervolgens wordt er geboden op de garnalen door bedrijven en winkels.

De rondleiding eindigde in de stuurhut van de kotter. Daar showde de visser zijn moderne navigatieapparatuur, waarmee heel scherp gevist kan worden.

Terug aan wal konden er in het visserijmuseum garnalen (gevangen en gekookt door Rispens) gepeld worden, waarna een heuse garnalenveiling, zoals op de afslag, in scene werd gezet.

 

Reacties